16.04.2014

Hervorming
Vanaf 1 april 2014 zijn er nog twaalf gerechtelijke arrondissementen: Antwerpen, Limburg, Waals-Brabant, Brussel, Leuven, Oost-Vlaanderen, West-Vlaanderen, Luik, Eupen, Luxemburg, Namen en Henegouwen. Rechtbanken van eerste aanleg en  politierechtbanken worden op arrondissementeel niveau georganiseerd. Elke arrondissement krijgt een rechtbank van eerste aanleg en een politierechtbank, behalve Brussel. Daar zijn er telkens twee (een Nederlandstalige en een Franstalige rechtbank). Bovendien hebben Halle en Vilvoorde ook een eigen politierechtbank. Tot nu waren er  27 rechtbanken van eerste aanleg en 34 politierechtbanken.

Arbeidsrechtbanken en rechtbanken van koophandel worden georganiseerd per ressort van  het hof van beroep. Behalve in het ressort Brussel, waar Brussel, Nijvel en Leuven eigen rechtbanken krijgen. En ook Eupen krijgt een eigen arbeidsrechtbank en rechtbank van koophandel.

Rechtbanken van eerste aanleg
Er komen dertien rechtbanken van eerste aanleg: West-Vlaanderen, Oost-Vlaanderen, Antwerpen, Limburg, Leuven, Brussel (2 rechtbanken), Nijvel, Eupen, Luik, Namen, Luxemburg en Henegouwen. Acht van hen worden onderverdeeld in afdelingen.

Die afdelingen zijn eigenlijk de vroegere rechtbanken van eerste aanleg. Zij kunnen hun territoriale bevoegdheden blijven uitoefenen, maar dan als afdeling van een grotere rechtbank.

Hieronder vindt u een overzicht van de verschillende afdelingen van de nieuwe rechtbanken van eerste aanleg met hun rechtmacht.

Rechtbanken van eerste aanleg met twee afdelingen
De rechtbank van eerste aanleg Limburg heeft twee afdelingen: één in Hasselt en één in Tongeren.
De eerste heeft rechtsmacht op het grondgebied van het kanton Beringen, de twee kantons Hasselt en de kantons Houthalen-Helchteren, Neerpelt-Lommel en Sint-Truiden.
De afdeling Tongeren oefent rechtsmacht uit over het grondgebied van de kantons Bilzen, Borgloon, Bree, Genk, Maaseik, Maasmechelen en Tongeren-Voeren.

Ook de rechtbank van eerste aanleg Namen heeft twee afdelingen.

De eerste houdt zitting in Namen. En heeft rechtsmacht op het grondgebied van de kantons Andenne, Fosses-la-Ville, Gembloux-Eghezée en van de twee kantons Namen.
De tweede heeft zitting in Dinant en heeft rechtsmacht op het grondgebied van de kantons Beauraing-Dinant-Gedinne, Ciney-Rochefort, Couvin-Philippeville en Florennes-Walcourt.
Rechtbanken van eerste aanleg met drie afdelingen
De rechtbank van eerste aanleg Antwerpen krijgt drie afdelingen:
de eerste houdt zitting in Antwerpen zelf en heeft rechtsmacht op het grondgebied van de twaalf Antwerpse kantons en de kantons Boom, Brasschaat, Kapellen, Kontich, Schilde en Zandhoven;
de tweede zetelt in Mechelen en heeft rechtsmacht op het grondgebied van de kantons Heist-op-den-Berg, Lier, Mechelen en Willebroek;
de derde houdt zitting in Turnhout. En zij heeft rechtsmacht op het grondgebied van de kantons Arendonk, Geel, Herentals, Hoogstraten, Mol, Turnhout en Westerlo.

Ook bij de rechtbank van eerste aanleg Oost-Vlaanderen zien we drie afdelingen:

de eerste houdt zitting in Gent. Zij heeft rechtsmacht op het grondgebied van de kantons Deinze, Eeklo, de vijf kantons Gent en de kantons Merelbeke, Zelzate en Zomergem;
de tweede zetelt in Dendermonde. Met rechtsmacht op het grondgebied van de twee kantons Aalst, de kantons Beveren, Dendermonde-Hamme, Lokeren, Ninove, de twee kantons Sint-Niklaas en het kanton Wetteren-Zele;
de derde heeft zitting in Oudenaarde. En zij heeft rechtsmacht op het grondgebied van de kantons Geraardsbergen-Brakel, Oudenaarde-Kruishoutem, Ronse en Zottegem-Herzele.

De rechtbank van eerste aanleg Luik heeft ook drie afdelingen.

Een eerste met zetel in Luik en rechtsmacht op het grondgebied van de kantons Borgworm, Fléron, Grâce-Hollogne, Herstal, de vier kantons Luik, de kantons Saint-Nicolas, Seraing, Sprimont en Wezet.
Een tweede houdt zitting in Hoei en heeft rechtsmacht op het grondgebied van het kanton Hamoir, het eerste kanton Hoei en het tweede kanton Hoei-Hannuit.
De derde heeft rechtsmacht op het grondgebied van de kantons Limburg-Aubel, Malmedy-Spa-Stavelot, het eerste kanton Verviers-Herve en het tweede kanton Verviers. Die afdeling heeft zitting in Verviers.

Drie afdelingen zijn er ook in de rechtbank van eerste aanleg Luxemburg. Zij houden zitting in Aarlen, Marche-en-Famenne en Neufchâteau.

De eerste heeft rechtsmacht op het grondgebied van de kantons Aarlen-Messancy en Virton-Florenville-Etalle, de tweede op het grondgebied van de kantons Marche-en-Famenne-Durbuy en Vielsalm-La-Roche-en-Ardenne-Houffalize en de derde op het grondgebied van de kantons Bastenaken-Neufchâteau en Saint-Hubert-Bouillon-Paliseul.

Tot slot wordt ook de rechtbank van eerste aanleg Henegouwen in drie afdelingen opgedeeld.

De eerste heeft zitting in Charleroi en heeft rechtsmacht op het grondgebied van de kantons Beaumont-Chimay-Merbes-le-Château, Binche, de vijf kantons Charleroi en de kantons Châtelet, Fontaine-l'Evêque, Seneffe en Thuin.
De tweede zetelt in Bergen en oefent rechtsmacht uit over het grondgebied van de twee kantons Bergen, en de kantons Boussu, Dour-Colfontaine, Edingen-Lens, La Louvière en Zinnik.
En de derde houdt zitting te Doornik en oefent rechtsmacht uit over het grondgebied van de kantons Aat-Lessen, Moeskroen-Komen-Waasten, Péruwelz-Leuze-en-Hainaut en de twee kantons Doornik.
Rechtbanken van eerste aanleg met vier afdelingen
Eén rechtbank van eerste aanleg wordt opgedeeld in vier afdelingen. En dat is die van West-Vlaanderen.

De afdelingen zetelen in

Brugge. Met rechtsmacht over het grondgebied van de vier kantons Brugge, de twee kantons Oostende en de kantons Tielt en Torhout;
Ieper, met rechtsmacht op het grondgebied van het eerste kanton Ieper, het tweede kanton Ieper-Poperinge en het kanton Wervik;
Kortrijk. Deze afdeling heeft rechtsmacht op het grondgebied van de kantons Harelbeke en Izegem, de twee kantons Kortrijk en de kantons Menen, Roeselare en Waregem;
Veurne. Met rechtsmacht op het grondgebied van de kantons Diksmuide en Veurne-Nieuwpoort.
Arbeidsrechtbanken
Ook voor de arbeidsrechtbanken verandert een en ander. Zij worden georganiseerd per ressort van het hof van beroep. Maar  Brussel, Leuven, Nijvel en Eupen krijgen eigen rechtbanken. 

Een aantal arbeidsrechtbanken wordt verdeeld in afdelingen.

De arbeidsrechtbank van Nijvel heeft twee afdelingen: in Nijvel en in Waver. De vorderingen over de collectieve schuldenregeling worden alleen in de afdeling te Nijvel behandeld, en dit voor het ganse rechtsgebied van de rechtbank.

De arbeidsrechtbank te Antwerpen heeft vijf afdelingen. Zij houden zitting te Antwerpen, Mechelen, Turnhout, Hasselt en Tongeren.

De arbeidsrechtbank te Bergen en te Charleroi krijgt zes afdelingen: Charleroi, Binche, Bergen, la Louvière, Doornik en Moeskroen. Alleen de afdelingen Charleroi, Bergen en Doornik behandelen vorderingen over de collectieve schuldenregeling.

De arbeidsrechtbank van Luik wordt in acht afdelingen verdeeld: Luik, Hoei, Verviers, Aarlen, Mache-en-Famenne, Neufchâteau, Namen en Dinant.

En de arbeidsrechtbank te Gent tot slot heeft tien afdelingen:  in Gent, Dendermonde, Aalst, Sint-Niklaas, Oudenaarde, Brugge, Ieper, Kortrijk, Roeselare en Veurne.

Rechtbanken van koophandel
Rechtbanken van koophandel worden – net als arbeidsrechtbanken – georganiseerd per ressort van het Hof van beroep. Ook hier uitzonderingen voor Brussel, Nijvel, Leuven en Eupen.

Enkele nieuwe rechtbanken van koophandel worden verdeeld in afdelingen. Het gaat om

de rechtbank van koophandel te Antwerpen met afdelingen in Antwerpen, Mechelen, Turnhout, Hasselt en Tongeren;
de rechtbank van koophandel te Gent met afdelingen in Gent, Dendermonde, Oudenaarde, Brugge, Oostende, Ieper, Kortrijk en Veurne;
de rechtbank van koophandel te Luik. Met afdelingen in Luik, Hoei, Verviers, Aarlen, Marche-en-Famenne, Neufchâteau, Namen en Dinant; en
de rechtbank van koophandel te Bergen en te Charleroi. Zij krijgt drie afdelingen: in Charleroi, Bergen en Doornik.
Politierechtbanken
Ook bij de politierechtbanken komt er een schaalvergroting. Zij worden voortaan georganiseerd volgens de twaalf nieuwe gerechtelijke arrondissementen. Met enkele bijzonderheden.

En de meeste van hen worden verdeeld in afdelingen.

De politierechtbank van Namen heeft twee afdelingen: in Namen en in Dinant. Ook de politierechtbank Waals-Brabant krijgt twee afdelingen: in Nijvel en in Waver. En ook bij de politierechtbank van Eupen zijn er twee afdelingen: in Eupen en in Sankt-Vith.

De poltierechtbank van Antwerpen krijgt drie afdelingen: in Antwerpen, Mechelen en Turnhout. Dat geldt ook voor de politierechtbank van Luxemburg (Aarlen, Marche-en-Famenne en Neufchâteau) en voor de politierechtbank van Henegouwen (met afdelingen in Charleroi, Bergen en Doornik). En ook de politierechtbank van Luik heeft er drie: in Luik, Hoei en Verviers.

De politierechtbank West-Vlaanderen heeft vier afdelingen: in Brugge, Ieper, Kortrijk en Veurne.

Die van Oost-Vlaanderen vijf: in Gent, Dendermonde, Sint-Niklaas, Aalst en Oudenaarde.

En de politierechtbank van Limburg  krijgt er zes: in Hasselt, Beringen, Sint-Truiden, Tongeren, Genk en Maaseik.

De politierechtbanken van Halle, Vilvoorde, Nijvel en Brussel en Leuven hebben geen afdelingen.

Inwerkingtreding
Het nieuwe KB van 14 maart 2014 treedt in werking op 1 april 2014.
Bron:Koninklijk besluit van 14 maart 2014 betreffende de verdeling van de arbeidshoven, de rechtbanken van eerste aanleg, de arbeidsrechtbanken, de rechtbanken van koophandel en de politierechtbanken in afdelingen, BS 24 maart 2014.