Soepeler erfrechtregeling bij vervroegde overlating van landbouwbedrijf

23.09.2015

De wet van 29 augustus 1988 kent een preferentieel overnamerecht toe aan het kind dat het landbouwbedrijf overneemt na het overlijden van zijn ouders.

De wetgever breidt dat recht nu uit tot de onroerende goederen die de ouders nog bij leven overlieten aan de zoon of dochter die het landbouwbedrijf voortzet

Preferentieel overnamerecht
Volgens de algemene regels van het Burgerlijk Wetboek moet een nalatenschap gelijk verdeeld worden over alle erfgenamen, en heeft elke erfgenaam het recht om zijn deel ‘in natura’ op te eisen. Geraken de erfgenamen het niet eens over de verdeling, dan worden de goederen openbaar verkocht.

Dat is niet het geval wanneer de nalatenschap geheel of gedeeltelijk uit een landbouwbedrijf bestaat. De Wet op de Erfrechtregeling voor Landbouwbedrijven zegt immers dat de kinderen, kleinkinderen en andere erfgenamen in rechte neerdalende lijn, het ‘recht van overname naar schatting’ hebben van de goederen die behoren tot het landbouwbedrijf van de erflater.

Vervroegde overlating
De praktijk leert echter dat heel wat landbouwbedrijven al bij leven gedeeltelijk overgaan naar de volgende generatie. De goederen worden verpacht aan de zoon of dochter die ‘verder boert’, hij of zij krijgt het vruchtgebruik, enz. Die goederen keren echter terug naar de nalatenschap als de langstlevende ouder overlijdt, en dan geldt het preferentieel overnamerecht niet omdat die landbouwgoederen inmiddels geen deel meer uitmaken van het landbouwbedrijf van de erflater. Elke broer of zus kan dus eisen dat hij of zij, zijn of haar deel van de hoeve of gronden in natura krijgt en kan zo de verdere exploitatie bemoeilijken.

Dat wordt nu rechtgezet. Als de nalatenschap onroerende goederen bevat die vroeger behoorden tot het landbouwbedrijf van de erflater, maar die bij het overlijden van de erflater geëxploiteerd worden door een erfgenaam in rechte neerdalende lijn, in het kader van diens eigen landbouwbedrijf, dan kan de erfgenaam die goederen integraal overnemen in ruil voor het betalen van een schattingsprijs.

Vanaf 3 september 2015
De Kamer debatteerde bijna 5 jaar over dit voorstel tot wijziging van de erfrechtregeling voor landbouwbedrijven; het eerste wetsvoorstel dateert van 3 december 2010. Maar plots is het dringend; de uiteindelijke wetswijziging treedt bij haar bekendmaking onmiddellijk in werking. Dat is op 3 september 2015.
Bron:Wet van 23 augustus 2015 tot wijziging van de wet van 29 augustus 1988 op de erfregeling inzake landbouwbedrijven met het oog op het bevorderen van de continuïteit (Wet op de Erfrechtregeling voor Landbouwbedrijven), BS 3 september 2015.